Ekim 2008’de PKK lideri Abdullah Öcalan’ın maruz kaldığı fiziki müdahale tüm iç hukuki sürecin tamamlanmasının ardından AİHM’e taşındı. Öcalan’ın avukatları İrfan Dündar, Hatice Korkut, Emran Emekçi, İbrahim Bilmez, Ömer Güneş, Cengiz Çiçek ve Faik Özgür Erol tarafından AİHM’e yapılan müracaatta Öcalan’ın Türkiye’ye getirildiği 16 Şubat 1999 yılından 17 Kasım 2009 tarihine kadar 13 metrekarelik bir alanda yaşamaya zorlandığı, günün 22-23 saatini banyo-wc dahil tek katlı bu hücrede geçirdiği, günde yine çoğunlukla bir saat yaklaşık 45 metrekarelik 4 tarafı yüksek duvarlarla çevrili ve üstü tel bir elekle kapatılmış bir alanda havalandırmaya çıkarıldığı kaydedildi. Öcalan’ın aile bireyleri ile ancak cam ardından görüşebildiği, 1 Haziran 2005 sonrasında tüm vekil-müvekkil görüşmelerinin dinlendiği ve kayıt altına alındığı ifade edilen müracaatta, Öcalan’ın başlı başına bir hak ihlali teşkil eden bu infaz sistemi uygulamalarının yanı sıra spesifik olarak da hak ihlalleri ile karşı karşıya kaldığı vurgulandı.

HÜCRESİ DAĞITILDI

Müracaatta, 15 Ekim 2008 tarihinde İmralı Tek Kişilik Kapalı Cezaevi’nde Öcalan’la yapılan görüşmede Öcalan’ın tutulduğu hücreyi aramak bahanesi ile hücreye giren cezaevi personelinin odayı kasıtlı olarak dağıttığını ve kendisine de hücre dışına çıkaran cezaevi personeli tarafından fiziki müdahalede bulunulduğunu, şifahen taciz edilerek, ölümle tehdit edildiğini söylediği belirtildi. Öcalan’ın 2008 yılı içinde ayrıca elli günlük hücre hapsi cezaları ile karşı karşıya bırakıldığı, üç ayrı disiplin soruşturması nedeniyle ikisi yirmi gün biri on günlük olmak üzere toplam elli günlük hücre hapsi cezası aldığı, kaydedilen AİHM başvurusunda, 2 Temmuz 2008 tarihli avukat görüşünde Öcalan’ın saçlarınının isteğinin dışında kestirildiğini söylediği belirtildi.

CEZAEVİ PERSONELİ DEĞİŞTİRİLDİ

Fiziki müdahaleden sonra yetkililerin olayı amatör bir yaklaşımla ört bas etme tutumu sergiledikleri ifade edilen AİHM başvurusunda, dönemin Adalet Bakanı Mehmet Ali Şahin’in “İnceleme yaptırdım. Bir kötü muamele meydana gelmiş değil” şeklinde demeç verdiği, ancak Öcalan’ın şikâyetlerinin tespit dahi edilmediğinin ortaya çıktığı kaydedildi. Tartışmalar sürerken İmralı’da görevli personelin değiştirildiği ifade edilen başvuruda, “Adalet Bakanlığı’nın olayın daha başında alelacele yalanlama yoluna gitmesi ardından olay sırasında görevli personeli değiştirme yoluna gitmesi hem soruşturma sürecini etkileyerek sorumluları açığa çıkaran bir yaklaşımın gösterilmemesine hem de bu olaya ilişkin yaptığımız tüm hukuki başvurularımızın sonuçsuz kalmasına yol açmıştır” denildi.

SUÇ DUYURUSU YAPILDI

1. AİHM başvurusunda, fiziki müdahaleden sonra Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına İmralı Kapalı Cezaevi Müdürleri ve arama esnasında ilgili fiilleri işleyen cezaevi personeli hakkında işkence ve kötü muamele, hakaret, ölümle tehdit suçlarından suç duyurusunda bulunulduğu belirtildi. Başvuruda Adalet Bakanlığına da cezaevi koşulları hakkında gerekli incelemelerin yapılarak önlemlerin alınması ve sorumlular hakkında adli ve idari işlem başlatılması talebi iletildiği kaydedildi. Fiziki müdahale sonrası Mudanya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yapıldığı ancak savcılık tarafından “Kovuşturmaya yer olmadığı” kararı verildiği hatırlatılan müracaatta, karara 17 Kasım 2008 tarihinde Yalova Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edildiği, ancak mahkemenin 31 Temmuz 2009 tarihinde itirazın reddine karar verdiği belirtildi. AİHM başvurusunda Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü’nün görevli personel hakkında idari soruşturma başlattığı ancak soruşturma sürecine başvurucu ve vekillerinin hiçbir şekilde dâhil edilmediği, soruşturmanın tek taraflı yürütüldüğü vurgulandı. Müracaatta, “Sadece “infaz koruma memurlarının atılı suçlamaları kabul etmedikleri” gerekçesiyle yetinen İmralı Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü Disiplin Amirliği 06.11.2008 tarih ve 2008/3 sayılı kararı ile ilgililer hakkında disiplin cezası verilmesine yer olmadığı sonucuna varmıştır” denildi. 

5 MADDE İHLAL EDİLDİ

AİHM başvurusunda fiziki müdahale ile AİHS’in işkence yasağını düzenleyen 3. maddesi ile hücre arama koşullarını düzenleyen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin üye devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları hakkında (2006) 2 nolu Tavsiye Kararı’nın ihlal edildiği belirtilerek, “Bu uygulamanın, işkence ve kötü muamele olduğu tartışmasızdır. Başvurucuya karşı sergilenen fiil, Türk Ceza Kanununda düzenlenen işkence ve kötü muamele kapsamında insanlık dışı bir fiildir. İmralı Cezaevi’nin başvurucu için güvenli bir mekân olmadığı daha da iyi anlaşılmaktadır” denildi. Öcalan’ın AİHM başvurusunda ayrıca AİHS’in bağımsız ve tarafsız mahkeme hakkını düzenleyen 6-1, etkili hukuki başvuru hakkı tanıyan 13, yaşam hakkını düzenleyen 2, ayrımcılık yasağını düzenleyen 14’üncü maddelerinin ihlal edildiği vurgulandı.

ANF